Cảnh báo rủi ro nguy hiểm từ trào lưu tự ý tiêm truyền ‘thuốc bổ não’

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương rộ lên xu hướng đưa người lớn tuổi đi tiêm truyền các loại thuốc được gắn mác “bổ não”. Dịch vụ này thậm chí còn được thực hiện tận nhà hoặc tại các cơ sở spa thẩm mỹ theo từng liệu trình định kỳ. Phần lớn người dân mang tâm lý chủ quan rằng đã là “thuốc bổ” thì êm dịu, “không bổ ngang cũng bổ dọc”. Dẫu vậy, theo các chuyên gia y tế, đây là quan niệm sai lầm và tiềm ẩn rất nhiều mối nguy cho sức khỏe.

Bản chất thật sự của các loại ‘thuốc bổ não’

Trong y học hiện đại và chuyên khoa thần kinh, hoàn toàn không có danh mục hay phân nhóm thuốc chính thức nào mang tên “thuốc bổ não”. Những sản phẩm đang được gán cho tên gọi mỹ miều này thực chất thuộc nhiều nhóm dược phẩm điều trị bệnh lý chuyên sâu:

• Nhóm dinh dưỡng thần kinh và peptide: Điển hình là Cerebrolysin – dung dịch chứa chuỗi peptide tinh chế từ não lợn, được nghiên cứu nhằm hỗ trợ phục hồi sau tổn thương não.
• Nhóm giãn mạch, ức chế kênh calci: Gồm Flunarizine, Cinnarizine với tác dụng chính trên mạch máu và hệ tiền đình.
• Nhóm tăng cường chuyển hóa, cải thiện nhận thức (Hưng trí): Như Piracetam, Citicoline giúp hỗ trợ chuyển hóa tế bào và bảo vệ màng nơ-ron.

Tất cả các loại thuốc kể trên đều là thuốc kê đơn, được chỉ định cụ thể cho những trường hợp có bệnh lý rõ ràng như đột quỵ não, chấn thương sọ não hoặc sa sút trí tuệ mạch máu. Chúng không phải là chế phẩm dinh dưỡng bổ trợ hay vitamin để người khỏe mạnh tự ý sử dụng phòng ngừa.

Tiêm truyền các loại thuốc thần kinh không rõ chỉ định tiềm ẩn nguy cơ đe dọa tính mạng.

Hàng loạt hiểm họa khi tự ý tiêm truyền thuốc

Bất kỳ thủ thuật tiêm truyền tĩnh mạch nào đưa thuốc trực tiếp vào hệ tuần hoàn đều đi kèm với rủi ro, nhất là khi được thực hiện ở môi trường không vô trùng và thiếu trang thiết bị cấp cứu hồi sức.

1. Nguy cơ sốc phản vệ nguy kịch: Đối với các chế phẩm sinh học có nguồn gốc động vật như Cerebrolysin, nguy cơ dị ứng và sốc phản vệ rất cao. Khi phản vệ xảy ra, bệnh nhân có thể tụt huyết áp đột ngột, co thắt thanh quản, ngừng thở và ngừng tim chỉ sau vài phút. Nếu không có bác sĩ và phương tiện hồi sức cấp cứu ngay lập tức, tỷ lệ tử vong là rất lớn.

2. Biến chứng kỹ thuật tiêm truyền: Việc tiêm truyền không đảm bảo vệ sinh có thể dẫn đến viêm tắc tĩnh mạch, áp-xe, nhiễm trùng huyết. Lượng dịch truyền quá mức còn gây quá tải tuần hoàn, làm trầm trọng thêm tình trạng suy tim, suy thận ở người già hoặc nguy cơ tắc mạch do bọt khí lọt vào.

3. Tác dụng phụ kéo dài: Cinnarizine và Flunarizine khi dùng kéo dài có thể gây hội chứng ngoại tháp với các biểu hiện giống bệnh Parkinson (run tay chân, cứng khớp, bước đi chậm chạp, dễ ngã). Ở một số người cao tuổi, những tổn thương này rất khó hồi phục dù đã ngừng thuốc.

Bảo vệ sức khỏe não bộ cần dựa trên chế độ dinh dưỡng khoa học thay vì lạm dụng thuốc tiêm.

Chữa chứng hay quên: Cần tìm căn nguyên thay vì tiêm thuốc bừa bãi

Tình trạng suy giảm trí nhớ, đãng trí hay lú lẫn ở người lớn tuổi không đơn giản chỉ là dấu hiệu của lão hóa mà thường phản ánh nhiều vấn đề y khoa tiềm ẩn:

• Thiếu hụt vitamin B12: Có thể dẫn đến suy nhược trí nhớ, trầm cảm và tổn thương thần kinh ngoại biên; cần bổ sung đúng liều lượng y tế.
• Suy giảm chức năng tuyến giáp: Gây suy nghĩ chậm chạp, giảm tập trung, mệt mỏi và cần điều trị bằng hormone giáp phù hợp.
• Tụ máu dưới màng cứng mạn tính: Xảy ra âm thầm sau những va chạm nhẹ vùng đầu, chỉ có thể chẩn đoán chính xác qua chụp cắt lớp (CT) hoặc cộng hưởng từ (MRI).
• Bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu: Quá trình thoái hóa nơ-ron phức tạp không thể giải quyết bằng vài đợt truyền dịch ngắn ngày, mà đòi hỏi phác đồ điều trị đa mô thức và kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu nghiêm ngặt.

Thực phẩm tự nhiên lành mạnh là phương pháp bền vững giúp duy trì và phục hồi chức năng não bộ.

Việc tự ý tiêm truyền tại nhà vô tình làm người bệnh mất đi “thời gian vàng” để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý nền nguy hiểm. Khi nhận thấy bản thân hoặc người thân có dấu hiệu suy giảm trí nhớ, lú lẫn hay thay đổi tâm tính, giải pháp đúng đắn nhất là đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và lập kế hoạch can thiệp an toàn, hiệu quả.

Originally posted 2026-09-20 16:33:36.